Ergenlik Çağında Adet Düzensizliği Normal midir? Düzensiz adet döngüleri, ilk adet döneminden sonraki ilk iki ila üç yıl içinde ergenlerin çoğunu etkiler; bunun başlıca nedeni, yumurtlamanın henüz düzenli hale gelmemiş olmasıdır (Fraser vd., 2011). Bu dönemde, birçok döngüde hiç yumurtlama olmaz; bu duruma anovulatuar denir ve bu da öngörülemeyen zamanlama ve değişken adet kanamasına yol açar.
Ergenlik Dönemi Döngüleri Neden Bu Kadar Değişkenlik Gösteriyor?
Hipotalamus-hipofiz-yumurtalık ekseni olarak bilinen beyin ve yumurtalıklar arasındaki hormonal geri bildirim döngüsünün olgunlaşması menarştan sonra zaman alır. Bu sistem stabilize olana kadar, her ay düzenli yumurtlamayı tetikleyen sinyaller yanlış çalışabilir; bazen yumurtlama olmadan bir döngü, bazen birbirine yakın iki yumurtlama olayı ve bazen de adet dönemleri arasındaki boşluğun altı hafta veya daha uzun süreye uzaması söz konusu olabilir. Menarştan sonra döngü düzenliliğini izleyen araştırmalar, döngülerin yetişkin düzenliliğine benzeyen bir düzene oturmasının genellikle iki ila üç yıl, bazı durumlarda ise beş yıla kadar sürdüğünü göstermiştir (Flug vd., 1984). Bu erken dönemde adet dönemleri arasında üç aya kadar olan bir boşluk genellikle anormal kabul edilmez.
Tipik Bir Aralığa Giren Şeyler
Ergenlik çağındaki kızlarda adet döngüsünün uzunluğu, menarştan sonraki ilk birkaç yıl içinde makul bir şekilde 21 ila 45 gün arasında değişebilir; bu, yetişkinler için genellikle belirtilen 21 ila 35 günlük aralıktan önemli ölçüde daha geniş bir aralıktır. Kanama miktarı da bir döngüden diğerine önemli ölçüde değişebilir; bazı dönemler sadece iki gün sürerken, diğerleri yedi veya sekiz güne kadar uzayabilir.
Düzensizlik Başka Bir Şeye İşaret Ettiğinde
Adet kanamasının üç aydan uzun süre tamamen durması, ikincil amenore olarak adlandırılan bu durumun aşırı egzersiz, önemli kilo değişimi, polikistik over sendromu veya tiroid disfonksiyonuna işaret edebileceği için değerlendirme gerektirir. Benzer şekilde, ped veya tamponun her saat başı değiştirilmesini gerektirecek kadar yoğun kanama veya adet dönemlerinin sürekli olarak yedi günden uzun sürmesi, otomatik olarak normal ergenlik düzensizliğine bağlanmak yerine bir doktorla görüşmeyi gerektirmelidir. Düzensiz adet dönemleriyle birlikte aşırı kıllanma, belirgin akne veya hızlı kilo alımı, polikistik over sendromunu düşündürebilir; bu durum, süresiz olarak bekleme ve gözlem yaklaşımı gerektirmek yerine, ergenlik yıllarında bile teşhis edilip yönetilebilen bir durumdur.
Vücut Ağırlığı ve Egzersizin Rolü
Özellikle jimnastik, bale veya uzun mesafe koşusu gibi zayıflığı vurgulayan spor dallarında yoğun atletik antrenman yapan gençler, vücuda binen yüke göre düşük enerji mevcudiyeti nedeniyle bazen gecikmiş veya düzensiz adet dönemleri yaşarlar. Bazen "sporda göreceli enerji yetersizliği" olarak adlandırılan daha geniş bir endişenin parçası olarak ele alınan bu durum, ele alınmadığı takdirde zamanla kemik yoğunluğunu etkileyebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ergenlik dönemindeki düzensiz adet dönemleri ne kadar süreyle sorun olarak kabul edilir?
Menarştan sonra iki ila üç yıl süren düzensizlik genellikle tipik bir aralıkta kabul edilir, ancak adet döngüleri başladıktan sonra üç ay veya daha uzun süre adet görmeme durumu değerlendirilmelidir.
Stres, ergenlerde adet düzensizliğine neden olabilir mi?
Evet. Akademik baskı, uyku bozukluğu ve duygusal stres, ergenlik çağındaki kızlarda yumurtlamayı geciktirebilir ve bu gelişim evresinde zaten var olan doğal düzensizliği daha da kötüleştirebilir.
Ergenlik dönemindeki düzensiz kanamalar gelecekteki kısırlık sorunlarının habercisi midir?
Düzensiz adet döngüsüne sahip ergenlerin çoğu, hormonal sistemleri olgunlaştıkça düzenli yumurtlama ve normal doğurganlık geliştirir. Aşırı tüylenme veya önemli kilo değişimi gibi diğer belirtilerle birlikte görülen düzensizlik, uzun vadeli doğurganlık açısından daha önemlidir ve daha erken değerlendirmeyi gerektirir.
Uygulamada Takip Edin
Ergenlik çağının başlarında düzensiz adet döngüleri yaygındır, ancak çok fazla kanama, şiddetli ağrı veya uzun süreli adet araları dikkat gerektirir.